จุฬาฯ เปิดก้าวประวัติศาสตร์ควอนตัมไทย ประกาศติดตั้ง Ion-Trap Quantum Computer เครื่องแรกของประเทศ พร้อมเปิดหลักสูตรปริญญาโท Quantum Technology

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยประกาศก้าวสำคัญของประเทศไทยด้านเทคโนโลยีควอนตัม ภายใต้แนวคิด “FIRST-IN-NATION QUANTUM ENGINE AND PROGRAM BEYOND AI INTO THE QUANTUM FUTURE” ครั้งแรกของประเทศไทยกับเครื่องควอนตัมคอมพิวเตอร์และหลักสูตรด้านเทคโนโลยีควอนตัม เหนือกว่าขีดจำกัดของ AI สู่อนาคตแห่งควอนตัม” ซึ่งเป็นความร่วมมือในการติดตั้ง Trapped-Ion Quantum Computer เครื่องแรกของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พร้อมเปิดตัวหลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขา Quantum Technology เพื่อพัฒนากำลังคนรองรับยุคเทคโนโลยีควอนตัมของประเทศไทย 

งานเปิดตัวดังกล่าวจัดขึ้นเมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม 2569 ณ ห้อง 111 อาคารมหาจุฬาลงกรณ์ โดยมี ศ.ดร.วิเลิศ     ภูริวัชร อธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นประธานกล่าวเปิดงาน ศ.ดร.ประณัฐ โพธิยะราช คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ กล่าวถึงระบบนิเวศควอนตัม Prof.Jin-Shi Xu, University of Science and Technology of China กล่าวถึงเครื่องคอมพิวเตอร์ควอนตัมและความร่วมมือวิจัยด้านควอนตัมกับจุฬาฯ และ รศ.ดร.ธิติ บวรรัตนารักษ์ คณบดีวิทยาลัยสหศาสตร์บูรณาการ จุฬาฯ กล่าวถึงการเปิดหลักสูตรปริญญาโทด้านควอนตัมเทคโนโลยี

ในช่วง Launch Ceremony: Chula Quantum Leap จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยประกาศความร่วมมือกับ University of Science and Technology of China (USTC) และ Hefei Unitary Quantum Technology Co., Ltd. ในการติดตั้งระบบ Ion-Trap Quantum Computer เพื่อเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำหรับการศึกษา การวิจัย และการพัฒนาเทคโนโลยีควอนตัมของประเทศไทย โดย Dr. Ran He จาก Hefei Unitary Quantum Technology ได้แนะนำเทคโนโลยีควอนตัมคอมพิวเตอร์ หลักการทำงาน ศักยภาพ และแนวทางการนำไปประยุกต์ใช้ จากนั้นเป็นพิธีประกาศการติดตั้ง Ion-Trap Quantum Computer อย่างเป็นทางการ

 

ระบบควอนตัมคอมพิวเตอร์ดังกล่าวจะเป็นแพลตฟอร์มสำคัญสำหรับการวิจัยด้าน Quantum Computing การพัฒนาอัลกอริทึมควอนตัม การสร้างนวัตกรรมด้าน Quantum Information การพัฒนาบุคลากรด้าน Quantum Technology ตลอดจนการส่งเสริมความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัย ภาคอุตสาหกรรม และพันธมิตรต่างประเทศ เพื่อผลักดันองค์ความรู้และผลงานวิจัยไปสู่การประยุกต์ใช้จริง การติดตั้งครั้งนี้จึงไม่เพียงเป็นการเพิ่มศักยภาพด้านโครงสร้างพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของประเทศเท่านั้น แต่ยังสะท้อนถึงความมุ่งมั่นของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในการผลักดันและยกระดับประเทศไทยสู่การเป็นหนึ่งในศูนย์กลางด้านเทคโนโลยีควอนตัมของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ 

ในโอกาสนี้ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยยังได้เปิดตัวหลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาเทคโนโลยีควอนตัม (Quantum Technology) ภายใต้การดำเนินงานของวิทยาลัยสหศาสตร์บูรณาการ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยออกแบบหลักสูตรในลักษณะสหศาสตร์และบูรณาการองค์ความรู้จากหลายศาสตร์ ทั้งด้านฟิสิกส์ คณิตศาสตร์ วิศวกรรมคอมพิวเตอร์ วิทยาการคอมพิวเตอร์ ปัญญาประดิษฐ์ ธุรกิจ และการเงิน เพื่อผลิตบุคลากรรุ่นใหม่ที่สามารถประยุกต์ใช้เทคโนโลยีควอนตัมในภาคอุตสาหกรรม การเงิน การสื่อสาร ความมั่นคง และเศรษฐกิจดิจิทัลในอนาคต

หลักสูตรดังกล่าวเปิดรับผู้สำเร็จการศึกษาจากหลากหลายสาขา โดยมีรายวิชาแกนกลางร่วมกัน และเปิดโอกาสให้ผู้เรียนเลือกเรียนในสายวิชาที่สอดคล้องกับความสนใจ พร้อมทำโครงงานวิจัยแบบบูรณาการร่วมกับนักวิจัย ผู้เชี่ยวชาญ และภาคอุตสาหกรรม เพื่อเชื่อมโยงการเรียนรู้ทางวิชาการเข้ากับการแก้ปัญหาและการพัฒนานวัตกรรมที่สามารถนำไปใช้ได้จริง ตลอดจนสร้างบุคลากรที่มีความรู้ข้ามศาสตร์และพร้อมรองรับความต้องการของตลาดแรงงานด้านเทคโนโลยีควอนตัมในอนาคต 

ปิดท้ายด้วยการเสวนาพิเศษเปิดตัวหลักสูตรปริญญาโทด้าน Quantum Technology ในหัวข้อ “Educating the Workforce for Quantum Futures of Thailand”  เพื่อแลกเปลี่ยนมุมมองระหว่างผู้เชี่ยวชาญจากมหาวิทยาลัย สถาบันวิจัย และภาคอุตสาหกรรม เกี่ยวกับแนวโน้มของเทคโนโลยีควอนตัม แนวทางการพัฒนากำลังคน การสร้างความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยกับภาคอุตสาหกรรม และการเตรียมความพร้อมของประเทศไทยสำหรับเศรษฐกิจควอนตัมในอนาคต 

ผู้ร่วมเสวนาประกอบด้วย ผศ.ดร.โศจิพงศ์ ฉัตราภรณ์ หัวหน้าภาควิชาฟิสิกส์ คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ ศ.ดร.ประภาส จงสถิตย์วัฒนา ภาควิชาวิศวกรรมคอมพิวเตอร์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาฯ Prof.Jin-Shi Xu จาก University of Science and Technology of China Dr. Ran He จาก Hefei Unitary Quantum Technology, Dr.Yue Jun Jiang ที่ปรึกษาบริหารด้านวิจัยและพัฒนาของเครือเจริญโภคภัณฑ์ ประธานเจ้าหน้าที่ด้านวิจัยและพัฒนาของบริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) และประธานเจ้าหน้าที่ด้านเทคโนโลยีของ All Now Group คุณกนกศักดิ์ รัชปัตย์ Account Technical Leader และ Senior Data Security Technical Sales บริษัท ไอบีเอ็ม ประเทศไทย จำกัด และ ดร.ทุตานนท์ สินธุประสิทธิ์ Head of Research and Development บริษัท เอสซีบี เอกซ์ จำกัด (มหาชน) หรือ SCBX ดำเนินรายการโดย รศ.ดร.สุรเชษฐ์ หลิมกำเนิด คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ 

การเสวนาสะท้อนให้เห็นว่าการสร้างระบบนิเวศด้าน Quantum Technology จำเป็นต้องดำเนินการควบคู่กันทั้งด้านโครงสร้างพื้นฐาน การวิจัย การจัดการศึกษา และการสร้างความร่วมมือกับภาคอุตสาหกรรม โดยเฉพาะการลงทุนในการพัฒนากำลังคน ซึ่งถือเป็นปัจจัยสำคัญในการขับเคลื่อนเทคโนโลยีควอนตัมให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม ทั้งนักฟิสิกส์ นักคณิตศาสตร์ วิศวกร นักวิทยาการคอมพิวเตอร์ นักธุรกิจ และผู้เชี่ยวชาญจากสาขาต่าง ๆ จะต้องร่วมกันผลักดันองค์ความรู้จากห้องปฏิบัติการไปสู่การประยุกต์ใช้ในภาคเศรษฐกิจและสังคม

การประกาศติดตั้ง Ion-Trap Quantum Computer และการเปิดหลักสูตรปริญญาโท Quantum Technology ในครั้งนี้นับเป็นก้าวสำคัญของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในการบูรณาการการศึกษา การวิจัย นวัตกรรม และความร่วมมือระหว่างประเทศ เพื่อสร้างรากฐานด้านเทคโนโลยีควอนตัมของประเทศไทย พัฒนาบุคลากรคุณภาพสูง เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน และเตรียมประเทศให้พร้อมก้าวเข้าสู่ยุคเศรษฐกิจควอนตัมอย่างมั่นคงและยั่งยืน 

ศ.ดร.วิเลิศ ภูริวัชร อธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า การประกาศติดตั้งเครื่องควอนตัมคอมพิวเตอร์และการเปิดหลักสูตรด้านเทคโนโลยีควอนตัมครั้งแรกของประเทศไทย ถือเป็นประวัติศาสตร์หน้าใหม่ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยและวงการวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีของประเทศ บทบาทของมหาวิทยาลัยไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการจัดการเรียนการสอนหรือพัฒนาหลักสูตรเท่านั้น แต่ต้องสามารถนำองค์ความรู้ เทคโนโลยี และนวัตกรรมมาสร้างประโยชน์ต่อสังคมและยกระดับขีดความสามารถของประเทศ ท่ามกลางโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว เทคโนโลยีควอนตัมจะเป็นอีกก้าวสำคัญที่เหนือกว่าขีดจำกัดของปัญญาประดิษฐ์ และเป็นเครื่องมือสำคัญในการสร้างโอกาสใหม่ทางเศรษฐกิจ วิทยาศาสตร์ และอุตสาหกรรม

ความสำเร็จครั้งนี้เกิดจากการบูรณาการความร่วมมือระหว่างคณะวิทยาศาสตร์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ วิทยาลัยสหศาสตร์บูรณาการ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง พร้อมทั้งได้รับความร่วมมือจาก University of Science and Technology of China (USTC), Hefei Unitary Quantum Technology ตลอดจนพันธมิตรภาคอุตสาหกรรม การผนึกกำลังดังกล่าวจะช่วยสร้างโครงสร้างพื้นฐานด้านควอนตัมและหลักสูตรปริญญาโท Quantum Technology เพื่อผลิตบุคลากรรุ่นใหม่ที่มีความรู้ที่ทันสมัย สามารถต่อยอดงานวิจัยสู่การใช้งานจริง และร่วมขับเคลื่อนประเทศไทยให้พร้อมเข้าสู่ยุคเศรษฐกิจควอนตัมในอนาคต

รศ.ดร.ธิติ บวรรัตนารักษ์ คณบดีวิทยาลัยสหศาสตร์บูรณาการ จุฬาฯ กล่าวถึงการเปิดหลักสูตรปริญญาโทด้านควอนตัมเทคโนโลยี ว่า วิทยาลัยสหศาสตร์บูรณาการมีบทบาทสำคัญในการกำกับดูแลและพัฒนาหลักสูตรสหศาสตร์ที่บูรณาการองค์ความรู้จากหลากหลายสาขาอย่างเป็นระบบ โดยมีเป้าหมายในการผลิตบุคลากรที่มีทักษะและศักยภาพสูง พร้อมเติบโตเป็นผู้นำที่สามารถรับมือกับความท้าทายใหม่ ๆ และตอบสนองต่อความต้องการของตลาดแรงงานในอนาคตได้อย่างแท้จริง

แม้การมีควอนตัมคอมพิวเตอร์ที่ทันสมัยจะเป็นก้าวสำคัญของประเทศ แต่หัวใจของการสร้างระบบนิเวศควอนตัมให้เติบโตอย่างยั่งยืนคือการพัฒนาบุคลากรที่มีความรู้และสามารถใช้งาน ต่อยอด และพัฒนาเทคโนโลยีดังกล่าวได้อย่างมีประสิทธิภาพ หลักสูตรระดับปริญญาโทด้านเทคโนโลยีควอนตัมออกแบบเพื่อผลิตบุคลากรแบบสหศาสตร์ที่มีความรู้ทั้งด้านควอนตัมคอมพิวเตอร์และปัญญาประดิษฐ์ หลักสูตรนี้จึงมุ่งเน้นทั้งความรู้ภาคทฤษฎีและการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีควอนตัม   ในการแก้ปัญหาจริง ครอบคลุมการพัฒนายา วัสดุขั้นสูง พลังงาน การแพทย์ การเงิน และการคมนาคม พร้อมส่งเสริมการเรียนรู้ข้ามศาสตร์และความร่วมมือระหว่างสถาบัน เพื่อเชื่อมโยงองค์ความรู้กับภาคอุตสาหกรรม เป้าหมายสำคัญคือการสร้างผู้นำและกำลังคนคุณภาพสูงที่จะช่วยขับเคลื่อนอุตสาหกรรมไทยและระบบเศรษฐกิจฐานนวัตกรรมให้ก้าวทันการเปลี่ยนแปลงของโลก

ศ.ดร.ประณัฐ โพธิยะราช คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ กล่าวถึงระบบนิเวศควอนตัมว่า จุฬาฯ มุ่งสร้างระบบนิเวศควอนตัมที่สมบูรณ์ในประเทศไทย โดยพัฒนาทั้งฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ และกำลังคนควบคู่กัน เพื่อยกระดับศักยภาพด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของประเทศให้ทัดเทียมนานาชาติ ผ่านความร่วมมือระหว่างภาคการศึกษา ภาครัฐ และภาคเอกชน ในปี 2570 จะมีการติดตั้งควอนตัมคอมพิวเตอร์แบบดักจับไอออน หรือ Ion-Trap Quantum Computer เครื่องแรกของประเทศไทย ณ คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ ภายใต้ความร่วมมือระหว่างจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย University of Science and Technology of China (USTC) และ Hefei Unitary Quantum Technology ผ่านห้องปฏิบัติการร่วมด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีควอนตัม ความสำเร็จครั้งนี้ถือเป็นก้าวแรกที่สำคัญในการสร้างโครงสร้างพื้นฐาน ส่งเสริมงานวิจัย พัฒนาอุตสาหกรรม และผลิตบุคลากรควอนตัม เพื่อขับเคลื่อนประเทศไทยสู่อนาคตอย่างมั่นคงและยั่งยืน

Prof.Jin-Shi Xu, University of Science and Technology of China เผยว่า การติดตั้งควอนตัมคอมพิวเตอร์เครื่องแรกของประเทศไทย ณ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ถือเป็นหมุดหมายสำคัญของความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีระหว่างไทยกับจีน ซึ่งต่อยอดจากการลงนามบันทึกความเข้าใจและการจัดตั้งห้องปฏิบัติการร่วมด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีควอนตัมระหว่าง USTC กับจุฬาฯ รวมถึงกิจกรรมแลกเปลี่ยนทางวิชาการที่ดำเนินมาอย่างต่อเนื่อง ความร่วมมือกับ USTC และ Hefei Unitary Quantum Technology ไม่เพียงนำเทคโนโลยีควอนตัมขั้นสูงมาสู่ประเทศไทย แต่ยังเป็นรากฐานสำหรับการวิจัยร่วม การแลกเปลี่ยนนิสิตและคณาจารย์ ตลอดจนการพัฒนาบุคลากรด้านควอนตัมในระยะยาว โดยมุ่งเปิดโอกาสให้นักวิจัยไทยและจีนทำงานร่วมกัน เพื่อผลักดันองค์ความรู้และสร้างนักวิทยาศาสตร์กับวิศวกรควอนตัมรุ่นใหม่ ทั้งนี้ USTC พร้อมสานต่อความร่วมมือกับจุฬาฯ ให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น เพื่อสร้างประโยชน์แก่ทั้งสองประเทศและภูมิภาคโดยรวม